Russische schaduwvloot verantwoordelijk voor opvallend deel van vervuilende scheepsemissies in Noordzee
De inbeslaggenomen MS Ethera in de haven van Zeebrugge begin dit jaar
Schepen die gelinkt zijn aan de Russische schaduwvloot overtreden steeds vaker de internationale regels rond scheepsbrandstof in de Belgische Noordzee. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het Instituut voor Natuurwetenschappen.
Hoewel die schepen slechts een klein deel van het scheepvaartverkeer uitmaken, zijn ze volgens de onderzoekers verantwoordelijk voor bijna een derde van de vastgestelde overtredingen.
Schepen die gelinkt zijn aan Rusland gebruiken in de Belgische Noordzee steeds vaker brandstof die niet voldoet aan de internationale milieuregels. Dat blijkt uit een analyse van tien jaar luchtmetingen en scheepsgegevens door het Instituut voor Natuurwetenschappen.
"Duidelijke stijging"
De Noordzee is een zogenoemd emissiecontrolegebied, waar schepen verplicht zijn om brandstof met een laag zwavelgehalte te gebruiken. Toch steeg de overtredingsgraad bij Rusland-gerelateerde schepen na de start van de oorlog in Oekraïne in 2022 tot 14,8 procent. Bij de overige koopvaardijschepen daalde dat cijfer in dezelfde periode tot 0,7 procent.
Hoewel Rusland-gerelateerde schepen slechts ongeveer 5 procent van de gemonitorde schepen vertegenwoordigen, waren ze in 2025 goed voor bijna 30 procent van alle vastgestelde overtredingen.
"De resultaten tonen een duidelijke stijging van het gebruik van niet-conforme brandstof door Rusland-gerelateerde schepen sinds 2022", zegt het Instituut voor Natuurwetenschappen. "Daardoor stijgt ook de uitstoot van zwaveldioxide."
Volgens de onderzoekers stoten die schepen ook meer zwarte koolstof uit, een stof die schadelijk is voor zowel het klimaat als de volksgezondheid. Veel van de gesanctioneerde schepen zijn bovendien ouder dan twintig jaar, wat het risico op technische defecten en milieu-incidenten vergroot.
"Gemiddeld bijna vier gesanctioneerde schepen per dag"
Het Instituut ontwikkelde ook een systeem om de aanwezigheid van de Russische schaduwvloot in Belgische wateren op te volgen. Dat detecteert gemiddeld bijna vier gesanctioneerde schepen per dag. Daarnaast varen dagelijks nog meer dan vier niet-gesanctioneerde schepen door Belgische wateren die handel drijven met Rusland.
Volgens de onderzoekers is de handhaving niet eenvoudig omdat veel van die schepen geen Europese haven aandoen en zo ontsnappen aan klassieke havencontroles. "Luchttoezicht, gecombineerd met AIS-informatie, kan een belangrijke aanvulling bieden en gerichte handhavingsacties ondersteunen", klinkt het.
Als voorbeeld verwijst het Instituut naar de inbeslagname van de MS Ethera in de haven van Zeebrugge begin dit jaar. Zulke maatregelen kunnen volgens de onderzoekers een ontradend effect hebben en de milieurisico's in de Noordzee beperken.
Taalfout opgemerkt?
Heb je een taal- of schrijffout opgemerkt in dit artikel?
