Nieuws

Brug­se bibli­o­theek krijgt unie­ke gevan­ge­nis­ko­pie’ van Woor­den­tas van Gui­do Gezelle

Woordentas gezelle

De stad Brugge krijgt een opmerkelijk stuk taalgeschiedenis: een unieke “gevangeniskopie” van de Woordentas van Guido Gezelle. Dat is een verzameling fiches die mee aan de basis lag van het Woordenboek der Nederlandse Taal.

Maandag keurde de Brugse gemeenteraad de schenking goed van een unieke kopie van een deel van de befaamde Woordentas van Guido Gezelle. Het Instituut voor de Nederlandse Taal schenkt de zogenoemde “gevangeniskopie” aan de stad Brugge, zodat die samen met het origineel bewaard kan worden in het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek.

De Woordentas bevat 150.000 fiches met woorden en zinnen die Gezelle noteerde voor zijn droom van een woordenboek van de Vlaamse taal. Vanaf 1851 werd onder leiding van Matthias de Vries gewerkt aan het Woordenboek der Nederlandse Taal. Om het Zuid-Nederlandse taalgebied beter te vertegenwoordigen, stelde Gezelle in 1898 ongeveer 100.000 fiches ter beschikking van de Woordenboekcommissie.

Kopies

Na zijn overlijden in 1899 wilde de Koninklijke Vlaamse Academie de Woordentas aankopen, maar de familie verzette zich daartegen. Omdat een akkoord uitbleef, werd in 1900 beslist om de 100.000 fiches in het geheim te laten overschrijven voor het Woordenboek der Nederlandse Taal.

"Het kopiëren gebeurde door gedetineerden in de gevangenis van Gent, maar het werk verliep moeizaam", klonk het bij schepen Nico Blontrock. "Veel afschriften waren slordig of onvolledig, en sommige kopiisten lieten persoonlijke boodschappen achter over het harde gevangenisleven."

"Rond 1910 was het overschrijven klaar en belandde de “gevangeniskopie” bij het Woordenboek der Nederlandse Taal in Leiden. Toen de originele Woordentas in 1961 naar Leiden verhuisde, verloor de kopie haar functie. Het origineel keerde in 1999 terug naar het Guido Gezellearchief, terwijl de kopie in Leiden bleef."

Leonie Delodder

Taalfout opgemerkt?

Heb je een taal- of schrijffout opgemerkt in dit artikel?