Tanker schaduwvloot geënterd: Ethera vertoonde “ernstige aanwijzingen van bewuste misleiding en sanctie-ontwijking”
Het schip dat het Belgische leger afgelopen nacht heeft geënterd, de Ethera, voer onder de valse vlag van Guinea, maar maakte deel uit van de Russische schaduwvloot en staat op de sanctielijst van de Europese Unie. Dat heeft minister van Defensie Theo Francken (N-VA) zondag bevestigd op een persconferentie in Zeebrugge. Het federaal parket heeft een strafonderzoek geopend naar eventuele inbreuken op het Belgische scheepvaartwetboek.
Volgens chef Defensie Frederik Vansina hield ons land de Ethera al een tijd in de gaten. De olietanker gaf "veel indicatie van zijn deelname aan de operaties van de schaduwvloot", onder meer door veelvuldig tussen Rusland en Zuid-Amerika te varen, de identificatiesystemen geregeld uit te schakelen en onder verschillende vlaggen te varen. Volgens minister Francken had het schip bijvoorbeeld onlangs nog aan Franse autoriteiten laten weten dat het uit Panama kwam.
De - lege - tanker van 180 meter was onderweg van Marokko naar het Russische Sint-Petersburg werd iets voor middernacht geënterd na groen licht vanuit de regering. "Eerst vanuit een schip, dus een patrouilleschip van de Belgische marine. Dan wordt het schip dus benaderd en dan wordt het schip ondervraagd. Dus als het schip niet stopt en niet een ploeg aan boord laten komen, dan sturen wij dus via helikopter special forces die aan boord van het schip komen en die de controle van het schip overnemen: eerst de brug en dan de machinekamer", duidt Tanguy Botman, Admiraal van de Belgische Marine. Aan de operatie namen 93 militairen en een militaire hond deel. Rond middernacht hadden de militairen de controle over de brug overgenomen, het schip was volledig in handen om 1.11 uur afgelopen nacht, aldus Vansina.
Alle 21 bemanningsleden zijn intussen geïdentificeerd, maar over hun identiteit wordt nog niets bekendgemaakt. Het schip ligt sinds 9 uur zondagochtend in de haven van Zeebrugge, waar het in beslag wordt genomen. De DG Scheepvaart en de politie voeren momenteel controles uit. Wapens werden er afgelopen nacht in elk geval niet aangetroffen.
Het bewuste schip
Opening strafonderzoek
Hoe lang de Ethera in Zeebrugge aan de ketting blijft, is niet duidelijk. Dat zal afhangen van de verdere juridische afwikkeling, duidde minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V). Varen onder valse vlag is illegaal, maar mogelijk is er nog sprake van andere inbreuken op bijvoorbeeld milieu- of welzijnswetgeving. Dat alles wordt nu onderzocht en "daar wordt gevolg aan gegeven", aldus Verlinden.
Volgens minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés), wiens diensten nu samen met de politie de verdere controles doen, riskeert de rederij ook een administartieve geldboete van maximaal 10 miljoen euro. "Dat is geen symbolisch bedrag, maar een duidelijk signaal dat wie onze wateren doorkruist het internationaal recht moet respecteren."
Toekomstige plannen
Defensie enterde de Ethera na wekenlange voorbereiding, waarbij ook nog andere schepen in de gaten werden gehouden. "De Russische schaduwvloot bestaat uit honderden schepen, die passeren hier vaak", zei Francken. Maar of België nu van plan is om elk verdacht schip te enteren, wilde hij niet kwijt. "Toekomstige plannen vertellen we natuurlijk niet aan journalisten."
In elk geval is België na Frankrijk slechts het tweede Europese land dat dergelijke operatie onderneemt. Frankrijk ondersteunde de operatie afgelopen nacht met twee helikopters en leverde ook inlichtingen aan. Op het schip zelf waren wel enkel Belgische militairen actief.
Mogelijk volgen er nu diplomatieke repercussies uit Moskou, maar de regering is ook beducht voor bijvoorbeeld cyberaanvallen of drones. Het Nationaal Crisiscentrum en het OCAD evalueren de zaak, aldus Francken.
Taalfout opgemerkt?
Heb je een taal- of schrijffout opgemerkt in dit artikel?
