Arche­o­lo­gen sto­ten op mid­del­eeuws kogel­de­pot in Nieuwpoort

Sinds midden februari wordt het terrein achter de Stadshalle in Nieuwpoort onderzocht. De stad wil er eind dit jaar de eerste steen leggen van een nieuw Administratief Centrum. Voorafgaand archeologisch onderzoek, uitgevoerd door Group Van Vooren, bracht al snel bijzondere vondsten aan het licht.

De meest opvallende ontdekking is een depot met vele tientallen natuurstenen kanonskogels. Dergelijke kogels werden gebruikt tussen ongeveer 1350 en 1600, zowel in kanonnen als in katapulten of trebuchets.

De kogels zijn opvallend uniform afgewerkt, wat volgens de archeologen doet vermoeden dat ze bestemd waren voor vuurgeschut. De verschillende formaten wijzen op een divers arsenaal.

De site ligt vlak bij de verdwenen middeleeuwse zuidelijke stadsomwalling, ter hoogte van de huidige Willem De Roolaan. Op een kaart uit 1641 van Antonius Sanderus staat in die buurt een kanon afgebeeld. Of er een rechtstreeks verband is met het gevonden depot, moet verder onderzoek uitwijzen.

Naast het kogeldepot werden ook verschillende bodemsporen, muren en vloerniveaus uit de middeleeuwen aangetroffen. De nabijheid van de Stadshalle met belfort, die er al sinds de 13de eeuw staat, maakt de vondsten extra betekenisvol.

Over de precieze functie en datering van de structuren is het voorlopig nog te vroeg voor definitieve conclusies. Die moeten volgen na verdere analyse en rapportering.

Tijdens de werken werd ook een niet-ontplofte obus uit de Eerste Wereldoorlog gevonden. Ontmijningsdienst DOVO kwam ter plaatse om het projectiel veilig te verwijderen. De vondst herinnert aan de zware verwoestingen die de stad tijdens 1914-1918 troffen.

Schepen van Erfgoed Ann Gheeraert is onder de indruk: “Wat we hier aantreffen, overtreft onze verwachtingen: van middeleeuwse bouwstructuren en een uitzonderlijk depot kanonskogels tot militaire relicten die wijzen op ons verleden als frontstad. Deze opgravingen bevestigen dat elke bouwfase in Nieuwpoort ook een ontdekkingstocht is naar onze eigen geschiedenis, een verleden dat nog lang niet al zijn geheimen heeft prijsgegeven.”

Ook burgemeester Kris Vandecasteele ziet een duidelijke symboliek: “Wat hier de voorbije weken is blootgelegd, bewijst dat Nieuwpoort een stad is waar geschiedenis letterlijk overal aanwezig is. Tot zelfs enkele meters onder onze voeten. Deze site lag eeuwenlang op een strategische plek nabij de stadsmuur en de Stadshalle en speelde duidelijk een rol in het welzijn en de bescherming van onze inwoners. Het is bijzonder symbolisch dat we op deze historische grond dit jaar het startschot geven voor de bouw van ons nieuwe Administratief Centrum. Zo verbinden we het rijke verleden van Nieuwpoort met een toekomstgerichte dienstverlening voor onze inwoners.”

De archeologische veldwerkfase wordt eind deze week afgerond. Daarna volgt een uitgebreide onderzoeks- en rapporteringsfase. Pas dan zal duidelijk worden wat de precieze betekenis is van de structuren en het kanonskogeldepot.