Maandagavond vraagt Vooruit-gemeenteraadslid Vanessa Vens uit Oostende aandacht voor Lyvine Inghelberts. Lyvine was een vrouw van 20 die in 1605 eerst werd gewurgd en dan op de brandstapel werd gegooid in Oostende.
Op de gemeenteraad van nu maandagavond vraagt Vanessa Vens het college van burgemeester en schepenen om afstand te nemen van de beslissing van 417 jaar geleden. Lyvine Inghelberts werd veroordeeld als Oostendse heks en aanbidster van de duivel. “Heksenvervolgingen waren een uiting van vrouwenhaat en femicide”, meent Vens die het hele verhaal heeft opgezocht. “De stad Oostende kan ook nu nog een standpunt innemen”.
In Nieuwpoort is voor een reeks andere heksenverbrandingen al 10 jaar geleden een initiatief genomen. Daar liet het stadsbestuur een gedenksteen aanleggen om berouw te tonen én ze vroeg in naam van de stad zelfs om vergiffenis voor de heksenverbrandingen. “Ook de stad Lier worstelt, net als vele steden, met een gelijkaardig verleden en ook in Menen overweegt de gemeenteraad stappen te zetten om de toenmalige heksenvervolging te veroordelen,” zegt Vanessa Vens.
"Aanbidster van de duivel"
Vens haalt haalt haar informatie over de vreselijke executie uit het werk van de historici Fernand Vanhemelryck en Jos Monballyu. Daaruit blijkt dat er ook in Oostende een vrouw als heks werd vervolgd. “Lievine Inghelberts werd beschuldigd van diefstal en beroving, maar de toenmalige burgemeester en schepenen van de stad Oostende veroordeelden haar als heks, afvallige van het katholieke geloof, aanbidster van de duivel en omdat ze acht keer vleselijkheid had - seksueel actief was - als weduwe.”
“Lievine Inghelberts kreeg de zwaarste straf. Ze werd gewurgd aan de stake, waarna haar lijk werd verbrand. Er werd in Oostende wel een hok rond de paal gebouwd, zodat de executie eerder verborgen bleef. Lievine was de enige vrouw die als heks werd veroordeeld in Oostende en dat net na het Beleg van Oostende (1601-1604), toen de Spanjaarden het geuzennest Oostende na een jarenlange belegering heroverden.“
Belangrijk signaal van het stadsbestuur
Volgens Vanessa Vens was de starf voor de vrouw, die wellicht nog maar 20 was, sowieso buiten alle proportie.
Heksenvervolging was een middel om vrouwen die niet binnen de lijntjes liepen, te onderdrukken, bang te maken en de mond te snoeren. Het gemeenteraadslid maakt ook de vergelijking met hoe vandaag vrouwen onderdrukt worden en vindt dat het huidige stadsbestuur zo een belangrijk signaal kan geven.”
Tijd voor een rechtzetting?
Vanessa Vens vraagt de Oostendse gemeenteraad maandagavond of de stad wil onderzoeken of het tijd is om een historische rechtzetting te doen. Ook volgende vragen staan op de agenda:
Wil de stad Oostende afstand nemen van deze pijnlijke veroordelingsgronden? Wil de stad erkennen dat vrouwen of mensen geen heksen konden zijn? Welke acties kan de stad Oostende nog ondernemen om dit signaal te versterken en dit historisch feit ook hedendaags te vertalen?
Het originele vonnis
Vanessa Vens voegt bij haar interpellatie ook het originele vonnis uit 1605: “Ghezien by burgmeester ende schepenen van de stede van Oostende den criminelen heesch by Joncheer Balthazar van Lockenburch, bailliu van der voorseyde stede, aen hemlieden overgegheven ende ghemaect ten laste van Livyne Ingheberts ofte zo zy anderssins by haer cristelicken naeme ghenaemt es, gheboren van Nieupoort, huysvrauwe van Gabriel Monbardier, ter cause dat zy haer vervoordert hadde te bestelen ende berooven Jan van Steelant alwaer zy als dienstbode ghedient hadde den tyt van drye ofte vier maenden, ende daerenboven noch haer vervoordert hadde, contrarie de gheboden Godts ende ordonnantien van onse moeder de heylighe, catholycke ende Roomsche kercke, te abondonneren, verlaeten ende verloochenen Godt almachtich ende den boosen vyandt van der hellen anne te zweeren, ende metten zelven vyandt, ghenaempt Jacques over thuys, tot acht diversche reysen vleesschelick te converseren, alle saecken wesende execrable ende innorme jeghens alle redene van natuere ende niet lydelick sonder condigne punitie ter exemple van andere. Ende dienvolghende dheesschere daerby hadde gheconcludeert sverweereghens laste dat zy by sententie diffinitive ende over recht over haere voorseyde innorme faicten ende delicten ghecondempneert soude worden gherecht te zyne metten viere, zulcx dat de doot daernaer volghen soude met confiscatie van alle haere goedynghen waer die ghestaen ofte bevonden souden syn. Ghesien voorts by de voornomden burgmeester ende schepenen de preuve ende informatie in de zelve saecke beleet ende daeruppe ghehoort de voorseyde verweereghe metgaders haer eyghen volontaire confessie, verlyt ende kennisse van al dies voorschreven ghedaen, ende up alles wel ende rypelick ghelet hebbende, biddende de verweereghe om gratie voor rigeur van rechte. So was de verweereghe ghecondemneert ende condemneren haer by desen ende over recht, ghewoelt te worden aen eenen staecke zo datter de doot naer volcht, ende voorts haer lichaem ghebrant te worden in pulvere ende in assccen, ende de zelve asschen begraven te worden ter plaetse met confiscatie van alle haer goederen zo verre zy eenighe heeft sheesschers profficte, ende voorts te betaelen de costen ende misen van justitie. Aldus ghepronuncieert up den zestiensten dach van november int jaer zesthien hondert ende vyfve."
Taalfout opgemerkt?
Heb je een taal- of schrijffout opgemerkt in dit artikel?