Pen­si­oen­plan­nen stui­ten op ver­zet: ​“Groot­ste­den bevoor­de­len en de rest laten spar­te­len is geen beleid”

“De beslissing van de federale regering om enkel steden met meer dan 100.000 inwoners een bijkomende korting toe te kennen op hun responsabiliseringsbijdrage voor ambtenarenpensioenen, doet meer dan wenkbrauwen fronsen. Ze treft de meerderheid van de Vlaamse steden en gemeenten recht in het hart. Dit is geen eerlijke aanpak van de zogenaamde ‘pensioenbom’ waar lokale besturen al jaren voor waarschuwen. Het is politieke afruil, vermomd als beleid. En dat kunnen we niet aanvaarden.

Laat me beginnen met wat vanzelfsprekend zou moeten zijn: de vergrijzing van het personeelsbestand en de bijhorende pensioenlast is géén exclusief probleem van grootsteden. Integendeel, heel wat kleinere en middelgrote gemeenten – waaronder Oostkamp – dragen relatief een zwaardere last, precies omdat hun exploitatiebudgetten beperkter zijn. Wij moeten die bijdragen dus opvangen met minder financiële ruimte, maar met dezelfde verantwoordelijkheden richting onze inwoners.

Toch kiest de regering-De Wever ervoor om de structurele steun te beperken tot een handvol grote steden. Op basis van een arbitraire drempel van 100.000 inwoners worden steden als Antwerpen, Gent en Leuven wél geholpen. Dat is niet alleen onlogisch, het is ronduit onrechtvaardig. Zelfs de Raad van State stelt in haar advies dat de motivering achter deze grens tekortschiet.

Voor gemeenten zoals Oostkamp is deze maatregel bijzonder wrang. Wij ontvangen uit het Gemeentefonds gemiddeld 220 euro per inwoner. Het Vlaamse gemiddelde ligt op 440 euro. In Antwerpen is dat meer dan 1.500 euro per inwoner. Voor Oostkamp betekent dat elk jaar meer dan 5 miljoen euro minder, of ruim 30 miljoen euro op een volledige legislatuur ten opzichte van het gemiddelde. Dat zijn middelen die wij niet kunnen inzetten voor onze inwoners – voor infrastructuur, welzijn of veiligheid. En nu stelt de federale regering een maatregel voor die die kloof nog vergroot, in plaats van ze te dichten.

Ik begrijp dat grootsteden geconfronteerd worden met andere – soms grotere – uitdagingen. Maar dat mag geen excuus zijn om structurele ongelijkheid te bestendigen of zelfs te verdiepen. Een federale maatregel die zich ‘rechtvaardig’ noemt, moet vertrekken vanuit proportionele noden en objectieve criteria – niet vanuit bevolkingsaantallen of politieke machtsverhoudingen. Als het beleid alleen nog luistert naar wie groot genoeg is, verliezen we het lokale draagvlak en het vertrouwen van onze burgers.

In de gemeenteraad werd ik al meermaals bekritiseerd omdat ik deze scheeftrekkingen publiek aankaart. Ik heb toen gezegd – en ik herhaal het hier – dat ik het blijvend zal opnemen voor de kleinere steden en landelijke gemeenten. Niet uit afkeer van de grootsteden, maar uit zorg voor bestuurlijke evenwichten, gelijke behandeling en een rechtvaardige financiering.

Lokale besturen zijn de ruggengraat van het publieke vertrouwen in dit land. We zijn nabij, aanspreekbaar, pragmatisch. Maar ons model staat onder druk. Als we gemeenten financieel uitkleden en tegelijk meer verantwoordelijkheden opleggen, ondermijnen we hun bestuurskracht. Het is hoog tijd dat bovenlokale overheden opnieuw met gelijke meetlatten werken – niet via achterpoortjes proberen te compenseren wat fundamenteel krom is.

Dit land heeft nood aan beleid dat niet verdeelt, maar verbindt. Dat niet bevoordeelt op basis van schaal, maar versterkt op basis van reële noden. Wat vandaag op tafel ligt, voldoet daar op geen enkele manier aan. Het is mijn plicht als burgemeester – en als democraat – om daar luid en duidelijk ‘nee’ tegen te zeggen.”