Meer keta­mi­ne en crack: dit ver­telt ons afval­wa­ter over drug­ge­bruik in België

De grootschalige monitoring vond plaats van 24 tot 30 maart 2025. Onderzoekers zochten in waterstalen naar chemische reststoffen van onder meer cocaïne, MDMA, (meth)amfetamine, ketamine, crack en synthetische cathinonen.

Het onderzoek bevestigt dat cocaïne na cannabis de meest gebruikte illegale drug in België blijft. De hoogste concentraties werden gemeten in de grote stedelijke centra zoals Antwerpen-Zuid, Brussel en Luik. Opvallend is dat de gemeten waarden in Vlaanderen doorgaans lager liggen dan in Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 

Voor MDMA (xtc) geldt een omgekeerde trend: hier liggen de concentraties in Wallonië systematisch lager dan in de rest van het land. Net als voor cocaïne geldt dat het gebruik van MDMA hoger ligt in het weekend dan tijdens de week. Amfetamine blijft eveneens populairder in Vlaanderen, mogelijk door de nabijheid van productielocaties en de Nederlandse markt.

Maar het is vooral de evolutie van ketamine die opvalt: waar het gebruik vijf jaar geleden nog beperkt was, wordt de substantie nu in bijna alle onderzochte installaties gevonden, met uitzondering van die in Marche-en-Famenne. Hoewel ketamine vaak wordt geassocieerd met een recreatieve uitgaanscontext, wijzen de data op een opmerkelijk constant gebruik door de week.

Ook het gebruik van crack bleek verspreid over het hele land. Hoewel crack vaak met Brussel wordt geassocieerd, wijzen de afvalwatergegevens uit dat de hoogste hoeveelheid biomarkers in Antwerpen-Zuid werd gemeten. Volgens de onderzoekers suggereert het ontbreken van weekendpieken bij crack dat de drug voornamelijk op regelmatige basis wordt gebruikt in een context van verslaving.