vr 11 oktober | 13:51

Verkiezingen 13 oktober: wat is er nieuw?

Na de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen, trekken we op 13 oktober een tweede keer naar de stembus. Dit keer kiezen we een nieuwe burgemeester en gemeenteraad voor de stad of gemeente waar we wonen. Daarnaast kiezen we ook een nieuwe provincieraad. Maar daarnaast zijn er nog een aantal verschillen en nieuwigheden. Een overzicht vind je hier.

Deel artikel

Waarvoor stemmen we op zondag 13 oktober?

Gemeenteraad: We verkiezen rechtstreeks de leden van de gemeenteraad. Hoeveel leden die telt, is afhankelijk van de grootte van jouw gemeente of stad. Hoe groter, hoe meer leden de gemeenteraad telt.
Provincieraad: De leden van de provincieraad worden eveneens rechtstreeks verkozen. Ook hier is het aantal leden afhankelijk van de grootte van jouw provincie.

Wat is er nieuw?

Geen opkomstplicht meer: Voor het eerst in Vlaanderen moeten we niet meer gaan stemmen. Iedereen die dat wil, mag gaan stemmen, maar het is dus niet langer een verplichting. Daarom kregen we dit keer trouwens een uitnodigingsbrief, en geen oproepingsbrief.

In Brussel en Wallonië geldt er wel nog een opkomstplicht.
Rechtstreekse verkiezing van de burgemeester: De burgemeester in jouw stad of gemeente wordt dit keer niet meer naar voren geschoven door de gemeenteraad. De stemmenkampioen van de grootste coalitiepartij wordt automatisch burgemeester. Die persoon kan de sjerp wel weigeren. Dan gaat de sjerp naar de persoon die binnen dezelfde partij de tweede meeste stemmen haalde.
Initiatiefrecht: De kandidaat die het meeste aantal voorkeursstemmen achter z’n naam krijgt, krijgt 14 dagen het initiatiefrecht. Dat wil zeggen dat hij of zij in die periode met de andere partijen op zoek kan gaan naar een meerderheid. Lukt dat niet, dan krijgt de tweede grootste partij 14 dagen het initiatiefrecht.

Het initiatiefrecht stopt wanneer er een akkoord gevonden is en een akte van voordracht voor schepenen wordt voorgelegd. Die akte kan alleen worden ingediend met de steun van de meerderheid van de verkozenen van de grootste lijst.
Impact van lijststem wordt kleiner: Een lijststem werd vroeger verdeeld over alle kandidaten die nog niet rechtstreeks verkozen waren. Zij kregen in volgorde van de lijst het aantal lijststemmen om toch verkozen te raken.

Dit keer zal een lijststem geen invloed hebben op de volgorde van de verkozenen binnen een partij.
Impact van een voorkeurstem wordt groter: Aangezien de stemmenkampioenen van de grootste coalitiepartij automatisch burgemeester wordt, heeft een voorkeurstem een grote impact. Zo heb je rechtstreeks invloed op wie er verkozen wordt en wie burgemeester wordt.